Tìm kiếm

Trà quán

Khi nghe tôi chia sẻ ý tưởng lập một cái gọi là "trà quán trên mạng", một người bạn của tôi đã thắc mắc rằng tại sao lại là trà quán chứ không phải là quán cà phê hay quán kem, hay một loại quán nào khác? Xem tiếp

Chủ nhân

Cho dù bạn đã biết tôi từ trước, cho dù bạn chỉ mới biết đến tôi khi tình cờ ghé ngang qua cái "trà quán" này, điều đó không quan trọng. Điều quan trọng là bạn đã ghé ngang qua và dừng lại ở cái góc đơn sơ này của tôi. Vậy thì, hãy để những "chén trà" hàn huyên gắn kết chúng ta! Xem tiếp

"Có nhiều lúc tôi cảm thấy nỗi cô đơn khủng khiếp"

Có lần tôi đã đọc được ở đâu đó rằng, nỗi sợ cô đơn là một trong những động lực lớn nhất thúc đẩy con người hành động. Yêu một người, lập gia đình với một người, sinh con đẻ cái, ý chí vươn lên…, thực ra đều xuất phát từ nỗi sợ cô đơn từ trong sâu thẳm. Ai mà chẳng sợ mình chỉ là một con số 0 tròn trĩnh, một người vô hình, một người một mình trong mắt những người xung quanh.

Thành ra, bài phỏng vấn nào có chữ “cô đơn” thường rất thu hút sự chú ý của tôi. (Tất nhiên là ngoại trừ những bài sướt mướt của các ngôi sao showbiz xanh đỏ tím vàng). Và thỉnh thoảng cũng đọc được những bài hay, giống như bài phỏng vấn nhà thơ Nguyễn Quang Thiều dưới đây.

Một số trích đoạn mà tôi thích:

Trong suốt quãng thời gian làm thơ hơn 20 năm, đối tượng ám ảnh trong thơ ông có thay đổi không?

- Hình như không. Đó là sự sợ hãi về một điều gì đó: những vẻ đẹp mong manh, những vẻ đẹp có nguy cơ bị giết chết và bị tàn lụi. Trong một thế giới thực sự không bền vững, thì khát vọng của một thi sĩ nói riêng hay một người nào đó, là sự trở lại của những gì đẹp đẽ và trong sáng nhất.

Ông có tin vào sự hồi sinh của những giá trị và vẻ đẹp đó?

- Chắc chắn là như vậy. Bởi vì chúng ta học được muôn vàn điều tốt trên thế gian này, đủ để cho dù có gặp nhiều điều tồi tệ (mà những điều này luôn ít hơn) - thì con người trong mọi diễn đàn, mọi công việc, mọi cơ quan, từ cộng đồng bé nhỏ nhất đến cộng đồng rộng lớn nhất - người ta luôn nói với nhau rằng: phải tốt lên, hướng thiện.

Với một con người, đâu là điều tốt đẹp nhất anh ta có được với sự tồn tại của mình?

- Đó là khi tôi được sinh ra cùng với những tạo vật khác trên thế gian này. Cùng với một bông hoa, một ngọn núi, một dòng sông. Đã sinh ra thì có quyền sống, có quyền ước mơ.

Thích bài này, vì đọc được trong đó nhiều câu chuyện khác chứ không phải chỉ là chuyện một nhà thơ đang nói về thơ. Nhìn thấy trong đó cả một câu chuyện về cái thời mà người ta bắt đầu cảm nhận được sự không bền vững của thế giới xung quanh mình và bắt đầu biết sợ hãi về những thứ có nguy cơ bị tàn lụi. Nhưng niềm tin vào những điều tốt đẹp thì vẫn chưa bao giờ tắt, dẫu có những lúc nó chỉ là một đóm lửa le lói, nhưng vẫn âm ỉ và bất diệt.

Thích cả cái kiểu “rất biết xài” nỗi cô đơn như nhà thơ này. Có những nỗi cô đơn nhấn chìm người khác trong nó, nhưng cũng có những người biết dùng nỗi cô đơn như một cái đòn bẩy để thăng hoa trong đời sống này. Kiểu như Đặng Thái Sơn tâm sự trong bài phỏng vấn “Danh cầm cô đơn” rằng: “Sự cô đơn, xét ở một góc độ nào đó mang một ý nghĩa tích cực”

Thành ra, có vẻ là những ai biết sợ nỗi cô đơn thường là những người có khát vọng trở thành một cái gì đó hơn bình thường. Mỗi người sẽ có một cách hóa giải nỗi cô đơn bằng một kiểu khác nhau. Thường người ta chọn cách hóa giải nỗi cô đơn bằng cách kéo về quanh mình thật nhiều những thứ lấp lánh hào nhoáng để thu hút người khác đến với mình. Nhưng thích bài này, vì cách hóa giải nỗi cô đơn kiểu như trong bài này thật giản dị. “Điều tốt đẹp nhất với một con người là được sinh ra cùng với những tạo vật khác trên thế gian này”. Chừng nào mình còn biết cảm nhận và biết sống để mà gìn giữ điều tốt đẹp đó, bằng thi ca nhạc họa bằng chính công việc của mình hay bằng bất cứ thứ gì khác, thì nỗi cô đơn sẽ không hề đáng sợ. Ít nhất là mình không cô đơn với chính mình!

Sau đây là toàn văn bài phỏng vấn:

----

Nguyễn Quang Thiều: "Có nhiều lúc tôi cảm thấy nỗi cô đơn khủng khiếp"

“Tôi chưa nhận thấy ai ghét mình, ai thù mình hay có ý định làm hại mình, nhưng cảm giác cô đơn giữa con người vẫn tồn tại”.

Nhân dịp hội thảo “Thơ Việt Nam hiện đại và Nguyễn Quang Thiều” do Viện Văn học tổ chức, phóng viên VietNamNet đã trò chuyện với ông - một trong những nhà thơ quan trọng nhất của lớp nhà thơ thời hậu chiến tại Việt Nam. Nguyễn Quang Thiều thường được bạn văn nhắc đến như một người cầm bút đa tài, có tâm hồn nhạy cảm - với một giọng thơ đẹp, hoang hoải và cũng khó lòng nắm bắt. 

Ông thường sáng tác vào khoảng thời gian nào trong ngày?

- Trong gần 20 năm nay, giờ làm việc, giờ sáng tạo của tôi là từ 10 giờ đêm đến 2 giờ sáng. Đó là lúc cuộc sống mưu sinh đã lùi lại đằng sau, mọi âm thanh ồn ào đã biến mất, khoảng thời gian này sẽ hợp lý cho việc sáng tạo thơ, đối với riêng tôi.

Trong suốt quãng thời gian làm thơ hơn 20 năm, đối tượng ám ảnh trong thơ ông có thay đổi không?

- Hình như không. Đó là sự sợ hãi về một điều gì đó: những vẻ đẹp mong manh, những vẻ đẹp có nguy cơ bị giết chết và bị tàn lụi. Trong một thế giới thực sự không bền vững, thì khát vọng của một thi sĩ nói riêng hay một người nào đó, là sự trở lại của những gì đẹp đẽ và trong sáng nhất.

Điều này có thể được bắt gặp trong văn xuôi, truyện ngắn, tiểu thuyết, thơ ca hay tiểu luận, trong những bài báo liên quan đến vấn đề văn hóa hay đời sống...; vấn đề xuyên suốt thường là làm sao phục hồi lại được những vẻ đẹp đó - những vẻ đẹp đang có nguy cơ bị giết chết.

Ông có tin vào sự hồi sinh của những giá trị và vẻ đẹp đó?

- Chắc chắn là như vậy. Bởi vì chúng ta học được muôn vàn điều tốt trên thế gian này, đủ để cho dù có gặp nhiều điều tồi tệ (mà những điều này luôn ít hơn) - thì con người trong mọi diễn đàn, mọi công việc, mọi cơ quan, từ cộng đồng bé nhỏ nhất đến cộng đồng rộng lớn nhất - người ta luôn nói với nhau rằng: phải tốt lên, hướng thiện.

Trong nỗ lực đó, không chỉ có những nhà thơ dùng cách thức của thơ ca để bày tỏ, mà một nhà văn, nhà chính trị, nhà kinh tế học, nhà báo, người bảo vệ môi trường... trong công việc của mình đều cùng 1 mục đích cứu lại vẻ đẹp của thiên nhiên, con người, văn hóa.

Có khi nào ông cảm thấy xa lạ với con người?

- Có chứ! Có nhiều lúc tôi cảm thấy nỗi cô đơn khủng khiếp.

Tôi chưa nhận thấy ai ghét mình, ai thù mình hay có ý định làm hại mình, nhưng cảm giác cô đơn giữa con người vẫn tồn tại. Có lẽ bởi ý nghĩ của mình khác biệt. Trong đêm, khi đã ra khỏi đời sống hàng ngày, cảm giác này đôi khi càng rõ ràng hơn.

Ông có trút bỏ được cảm giác cô đơn đó khi cầm bút viết?

- Khi cầm bút viết, tôi lại trở lại với con người, trở lại với những gì đẹp đẽ nhất trong đời sống con người, những điều mình đã được hưởng từ khi sinh ra, và vẫn còn đang sống trong nó.

Với một con người, đâu là điều tốt đẹp nhất anh ta có được với sự tồn tại của mình?

- Đó là khi tôi được sinh ra cùng với những tạo vật khác trên thế gian này. Cùng với một bông hoa, một ngọn núi, một dòng sông. Đã sinh ra thì có quyền sống, có quyền ước mơ.

Là một nhà thơ thành công và được biết tiếng rộng rãi, ông có nghĩ về những tác phẩm của mình như một di sản để lại?

- Chúng ta đang sống và vẫn hình dung về thế giới bên kia, đó có thể là một thế giới khác, hoặc sẽ như một hạt cát.

Tôi chỉ mong hậu duệ của mình sau này đọc những bài thơ tôi viết ngày nay có thể nghĩ về năm tháng trong gia đình ấy, mọi người đã sống như thế nào. Mọi thứ rồi sẽ có thể bị quên lãng. Nhưng ở hiện tại, mình đang sống, được chia sẻ, được sáng tạo, được tận hưởng... tôi nghĩ đó là điều hạnh phúc.

Tôi không xem những điều mình viết như một di sản để lại. Thực tế cho thấy rằng, thứ để lại nhiều nhất là tình cảm trong lòng bạn bè, kí ức đẹp về những ngày họ sống. Còn những tác phẩm? Thật khó có thể trường tồn. Tôi không dám nghĩ điều gì cả.

Ông là một người sống nhiều ở quá khứ, hiện tại hay tương lai?

- Tôi sống tất cả. Tôi luôn hồi tưởng trong kí ức, sống trong hiện tại và mơ giấc mơ về một thế giới trong tương lai sẽ khác. Những bài thơ của tôi dường như dành phần cho tương lai rất nhiều, dù nó xuất phát từ hiện thực đời sống, nhưng lại hướng về tương lai. Tôi cũng hồi tưởng lại những kí ức với những dày vò, suy tưởng về những gì đã xảy ra trong quá khứ.

Xin cảm ơn thi sĩ!

Hồ Hương Giang (thực hiện)